سلسله‌هائى كه از عهد مأمون ببعد در ايران تأسيس يافته دو طبقه‌اند بعضى مثل علويان طبرستان و صفاريان و ديالمهء آل بويه و زيارى بعلّت گرويدن بمذهبى غير از مذهب رسمى خلفا يعنى تسنّن مدّعى خليفهء بغداد بوده و سيادت روحانى او را قبول نداشته‌اند طبقهء ديگر مثل سامانيان و غزنويان و سلاجقه چون بر همان مذهب خليفه بودند او را بر خود امير المؤمنين ميشناختند و بنام او خطبه ميخواندند و در حقيقت خويشتن را از جانب او مأمور و منصوب ميدانستند .